Geneeskunde voor het Volk

Een nieuwe studie van het Riziv toont dat de geneesmiddelenuitgaven terug in sterk stijgende lijn zijn. Minister van Sociale Zaken Onkelinx vindt de toestand voor bepaalde sectoren zorgwekkend en roept een ronde tafel bijeen op 11 maart. Volgens Dr Dirk Van Duppen (Geneeskunde voor het Volk), kiwimodel moet terug vooraan op de agenda.

De experts van de ‘Beheerseenheid Farmaceutisch Beleid’ van het Riziv stellen een nieuwe forse stijging van de geneesmiddelenuitgaven vast voor het jaar 2008. De totale uitgaven stijgen met 12,5 %, waarvan 5,4 % toe te wijzen valt aan de integratie van de kleine risico’s voor zelfstandigen sinds 1 januari 2008. Een nettostijging van 7,1 % betekent nog steeds 60 % meer dan de groeinorm van 4,5 % die de regering voorziet voor de ziekteverzekering.

Dit staat in schril contrast met de absolute daling in geneesmiddelenuitgaven met 40 miljoen euro die het Riziv in de periode 2005-2006 kende, door sommigen de ‘kiwi-knik’ in de curve genoemd. De hete adem van het kiwimodel en de daaruit volgende maatregelen hadden toen 900 geneesmiddelen in prijs doen dalen. In volume is het geneesmiddelengebruik in 2008 met 6 % gestegen tegenover 2007.

Gisteren, donderdag 4 maart, noemde minister van Sociale Zaken Laurette Onkelinx in de Kamer deze stijging “voor bepaalde geneesmiddelensectoren zorgwekkend”. De minister verwijst naar het grote verbruik van antidepressiva in de geestelijke gezondheidszorg of het grote verbruik van neuroleptica bij bejaarden. Tevens zijn ook nieuwe geneesmiddelen, zoals de vaccins tegen baarmoederkanker, mee verantwoordelijk voor de forse stijging. Deze vaccins alleen al zijn verantwoordelijk voor een kwart van de totale stijging.

“Het eerste dat kan en moet gebeuren, is de toepassing van het kiwimodel op de meest voorgeschreven geneesmiddelen,” aldus dokter voor het Volk Dirk Van Duppen, die in België de initiator is van dit model. Met het kiwimodel wordt voor de beste geneesmiddelen de gunstigste prijs bedongen via de gemeenschappelijke koopkracht van de ziekteverzekering door bijvoorbeeld het toepassen van openbare aanbestedingen. Dirk Van Duppen: “Vorig jaar publiceerde het Riziv nog een ander belangwekkend rapport, het MORSE-rapport. MORSE staat voor ‘Monitoring Of Reimbursement Significant Expenses’. Dit rapport is een semestrieel intern Riziv-document, dat de uitgaven voor terugbetaalbare geneesmiddelen in open officina en ziekenhuizen opvolgt en analyseert. Het document geeft feiten en cijfers die pleiten voor de toepassing van een volwaardig kiwimodel. Het MORSE-rapport stelde toen al dat de terugbetaling van de vaccins ter preventie van baarmoederhalskanker de belangrijkste reden vormt voor de huidige stijging. Deze vaccins, Gardasil en Cervarix, worden op de markt gebracht door twee firma’s. Kostprijs: 125 euro per vaccin, drie maal te vaccineren of 375 euro per vaccinatiekuur. Nochtans zou de overheid openbare aanbestedingen kunnen doen, zoals nu al gebeurt met alle vaccins voor Kind en Gezin of het tetanus vaccin, waardoor forse prijsdalingen mogelijk zijn.”

Maar Dirk Van Duppen wijst op nog interessantere gegevens die de Riziv-experts bijeenzochten: “Het meest interessante deel van het MORSE-rapport is de prijsvergelijking die het maakt tussen België en Nederland voor veel voorgeschreven geneesmiddelen waarop in Nederland sinds 1 juli 2008 een vorm van kiwimodel — referentieel terugbetalingssysteem — wordt toegepast. De aanleiding van deze prijsvergelijking was de persaandacht voor de actie ‘feestelijke opening van grensapotheek De Douanier’, die Geneeskunde voor het Volk, samen met de KWB en Ziekenzorg CM hield op 31 januari 2009 in de grensgemeente Meerle bij Hoogstraten. De prijs ligt in Nederland zes tot twaalf keer lager dan de goedkoopste generiek in België. Neem de twee geneesmiddelen waarvan de stijging volgens de minister het meest zorgwekkend is: de antidepressiva en neuroleptica. Wel, de prijs van het meest voorgeschreven antidepressivum, citalopram (Cipramil), schommelt in België volgens het MORSE-rapport tussen de 31,80 en 66,60 euro. In Nederland kost eenzelfde hoeveelheid 3,47 euro. Het meest gebruikte neurolepticum risperidone (Risperdal) kost in België tussen de 152,40 euro en 243 euro, in Nederland 12,40 euro. We berekenden op basis van de IMS Health cijfers dat wanneer we de Nederlandse prijzen zouden toepassen op het Belgisch verbruik, het Riziv op die dertig geneesmiddelen 310 miljoen euro en de patiënt ook nog eens 110 miljoen euro zou besparen.”

Dr Dirk Van Duppen (GvhV) geeft de minister volkomen gelijk wanneer ze stelt dat ‘het hoog tijd is om op korte termijn met nieuwe voorstellen voor de dag te komen, want in tijden van crisis zouden de uitgaven nog kunnen stijgen’. Van Duppen vraagt dat de minister eindelijk werk maakt van het wetsvoorstel dat de toepassing van het kiwimodel in België mogelijk maakt.