Geneeskunde voor het Volk

Gepubliceerd op: 06-07-2009
Ned Tijdschr Geneeskd. 2009;153:A749
Leids Universitair Medisch Centrum, afd. Klinische Epidemiologie, Leiden.
Prof.dr. J.P. Vandenbroucke, klinisch epidemioloog.
Universitair Medisch Centrum St Radboud, afd. Algemeen Interne Geneeskunde, Nijmegen.
Prof.dr. J.W.M. van der Meer, internist.

In de periode 1994-2003 nam het percentage vaak geciteerde klinische trials dat gefinancierd werd door de farmaceutische industrie toe van ongeveer 25 tot 55.1 Bij gesponsorde trials is onderzoek niet onafhankelijk. Het onderzoeksprotocol wordt samen met de industrie opgesteld en vaak zijn industriële medewerkers coauteur; de overige auteurs zijn meestal consulenten van diezelfde industrie. De industrie of een trialbureau rekruteert artsen en eventueel ook patiënten, en verzamelt, analyseert en behoudt de data. Het manuscript wordt geschreven ‘samen’ met de industrie en in de meest extreme vorm met behulp van een ghostwriter, die geen auteur is.

De Morgen 14/8/2009

Tom Vandyck laat zijn licht schijnen over de Amerikaanse heisa rond de hervorming van de ziekteverzekering. Hij is VS-correspondent voor deze krant.
De politieke veldslag om de hervorming van de Amerikaanse ziekteverzekering getuigt van een stuitend cynisme. Tientallen miljoenen Amerikanen zitten zonder ziekteverzekering. De VS geven dubbel zoveel uit aan gezondheidszorg als Europa, maar komen volgens de Wereldgezondheidsorganisatie pas op de 27ste plaats qua levensverwachting en op de 39ste wat kindersterfte betreft.

Een kind dat in Washington DC geboren wordt, heeft volgens onderzoek van de Harvarduniversiteit dezelfde levensverwachting als een in de Gazastrook.
Toch wordt hier dezer dagen moord en brand geschreeuwd omdat president Obama en de Democratische Partij proberen om hun belofte uit te voeren en de ziekteverzekering te hervormen.

De Standaard vrijdag 14 augustus 2009
HOE HOUDEN WE DE ZIEKTEKOSTEN ONDER CONTROLE? — De staat moet steeds meer van haar inkomsten doorsluizen naar de ziekteverzekering en daarop klinkt steeds luidere kritiek. Onterecht, vinden WERNER SOORS, POL DE VOS en BART CRIEL. 'Dat de staat bijspringt waar onderlinge bijstand tekort schiet, is een verantwoorde keuze. Alleen mag het niet zo zijn dat de armen relatief meer bijdragen.'
'Ziektekosten wurgen begroting' blokletterde De Standaard (DS 12 augustus), verwijzend naar het stijgende aandeel van de staat in de Belgische ziekteverzekering. 23,5 procent van de btw-opbrengsten gaat ondertussen via alternatieve financiering naar de sociale zekerheid en volgens begrotingstechnici is deze financieringsvorm een 'vraatzuchtig monstertje', de ziekteverzekering is een 'kannibaal'.

Knack, 12 augustus 2009 p.95

Vrije Tribune door Jozef Mampuys (lid redactiecomité van De Gids Op Maatschappelijk Gebied, een ACW-uitgave)

‘Nieuwe hoop voor het kiwimodel’, titelde Knack (1 juli ’09). Na het misbaksel van minister Rudy Demottes ‘kiwilight’ heeft een studie besteld door minister van Sociale Zaken Laurette Onkelinx, nu aangetoond dat een volwaardig kiwimodel in België juridisch perfect haalbaar is.

Het kiwimodel staat voor het uitkiezen van de beste geneesmiddelen en daarop openbare aanbesteding toepassen om de gunstigste prijs te behalen. De naam is overgewaaid uit Nieuw-Zeeland, waar men het systeem al een vijftiental jaren met succes toepast. Maar het kiwimodel geraakte bij ons pas echt bekend via het boek ‘De Cholesteroloorlog. Waarom geneesmiddelen zo duur zijn.’ van huisarts Dirk Van Duppen, actief bij Geneeskunde voor het Volk en PVDA-gemeenteraadslid in Deurne.

De Morgen 10/08/2009 p. 07
Meer dan twintig wetenschappelijke artikels die gebruik van hormoontherapie bij vrouwen in de menopauze steunden, werden grotendeels geschreven door ghostwriters betaald door de betrokken producent. Dat blijkt uit interne documenten die Wyeth nu in een rechtszaak heeft moeten vrijgeven, schrijft the New York Times.

De praktijk bleef ook duren nadat in 2002 bleek dat de kuur het risico op borstkanker verhoogde.
Tot 2002 nam zowat 30 procent van de vrouwen in de menopauze hormoonvervangingstherapie tegen allerlei overgangsklachten. In 2002 kwam die behandeling onder vuur te liggen toen uit een grootschalige Amerikaanse studie bleek dat de kuur het risico op borstkanker en hartproblemen verhoogde.

Johann Hari (zie vorige posting) schrijft dat slechts 14 procent van de kostprijs van een geneesmiddel gaat naar onderzoek en ontwikkeling. Het merendeel daarvan gaat niet naar innovatief onderzoek, maar naar de ontwikkeling van copies en varianten van bestaande lucratieve geneesmiddelen. Hari geeft Amerikaanse cijfers. In de VS zijn beursgenoteerde bedrijven verplicht die gegevens publiek te maken. In Europa doet de farmaceutische industrie altijd geheimzinnig over dit soort van informatie. Europees Commissaris voor Concurrentie Neelie Kroes heeft in haar recent uitgebrachte rapport over de Europese farmaceutische industrie nu ook de Europese cijfers bekend gemaakt. Deze zijn gebaseerd op documenten van de industrie zelf die bekomen werden door onaangekondigde inspecties. In Europa gaat 17% van de omzet van voorschriftplichtige geneesmiddelen naar Onderzoek en Ontwikkeling (O&O). Dit cijfer omvat ook O&O-inspanningen die op niets uitliepen.

De Morgen 2009-08-08

De verborgen waarheid achter de winsten van farmabedrijven
Johann Hari is een Brits journalist en schrijver. Deze bijdrage verscheen eerder in The Independent.
"Medische kennis afschermen hoort bij de meest groteske praktijken van tegenwoordig", zegt Johann Hari. Hij hekelt het systeem van patenten in de farma-industrie en pleit voor een alternatief "dat wetenschappers financieel beloont wanneer ze geneesmiddelen of vaccins ontwikkelen voor ziektes die veel slachtoffers maken, zoals malaria".

Het is een van de grote doodgezwegen schandalen van de moderne tijd. Overal ter wereld worden mensen die levensreddende medicijnen het meest nodig hebben, verhinderd om ze te produceren. Dit is het recentste voorbeeld: in tal van arme landen zijn er fabrieken die niets liever zouden willen dan een goedkopere versie van Tamiflu te produceren, maar het wordt hen ten strengste verboden. Waarom?

New Yo rk Times onthult op de voorpagina hoe Wyeth tientallen wetenschappelijke artikelen liet schrijven en publiceren die het gebruik van Hormonale Substitutie Therapie (HST) propageerden, met name Premarin. Als gevolg daarvan slikten wereldwijd vele tientallen miljoenen vrouwen na hun menopauze hormonen, omdat het zo goed zou zijn tegen hart- en vaatziekten, botontkalking, veroudering van de huid en overgangsklachten.
Ghostwiters, medische opinieleiders die als spookschrijver optreden, leenden hun naam aan de artikelen. Toonaangevende bladen als The International Journal of Cardiology en The American Journal of Obstetrie and Gynaecology publiceerden ze.

(Hans van der Linde, huisarts)
Als achtergrondinformatie is van belang om te weten dat recente publicaties in de VS een sterke daling signaleren van borstkanker sinds HST in diskrediet raakte vanwege de verhoogde kans op borstkanker. Er blijkt een sterk verschil in daling te bestaan tussen blanke en zwarte vrouwen.

Hieronder de uittreksels van het recent voorgestelde rapport van de Europees Commissaris Neelie Kroes over haar onderzoek naar de praktijken van de farmaceutische industrie. Het rapport bevestigt nu met feiten/documenten (dikwijls door onverwachte inspecties/huiszoekingen vanuit de Commissie bij farmabedrijven)/cijfers wat we al zoveel keer geschreven hebben. Interessant is dat de gegevens zeer recentelijk en nu ook eens Europees zijn (zie onderaan mijn nota bv. de uitgaven aan marketing, versus O&O in de EU).

Maar het meest merkwaardige vind ik het onomwonden pleidooi voor toepassing van het kiwimodel vanwege de Euro-commissaris. Zowel in de analyse als in de aanbevelingen (met de casus Nederland met haar preferentieel terugbetalingssysteem en Duitsland waar de mutualiteiten openbare aanbestedingen en cross deals organiseren zoals in Nieuw-Zeeland. Een drietal jaren geleden was ik in correspondentie met Wayne McNee, de toenmalige CEO van Pharmac Nieuw-Zeeland.

Le Soir 31/7/2009 p.4

Une expertise conclut à l’opportunité de propager le modèle Kiwi

Le Dr Dirk Van Duppen est peut-être l’homme qui aura eu raison avant tout le monde… Il fut le premier, en 2004, à prôner la transposition en Belgique du modèle Kiwi, cette procédure d’appel d’offres qui a fait fondre le prix des médicaments, en Nouvelle- Zélande. Au moment où l’assurance-maladie se prépare à de nouvelles coupes sombres, le généraliste anversois remonte au créneau.

Avec l’appui, involontaire, d’une enquête de la Commission européenne et d’un rapport confidentiel livré à la ministre de la Santé, Laurette Onkelinx (PS). Mardi, la Fédération belge des médicaments génériques confiait au Soir être disposée à négocier des baisses de prix de l’ordre de 80 %avec les autorités publiques… Une négociation directe, sans passer par des appels d’offres.